Over Learn Addiction 

Een gratis, open en meertalig Europees platform voor de scholing van professionals in de verslavingszorg

Learn Addiction is een Europees samenwerkingsinitiatief dat in drie opeenvolgende fasen een e-learningplatform heeft ontwikkeld en uitgebreid om professionals in de verslavingszorg gemakkelijker toegang te bieden tot gespecialiseerde, actuele en hoogwaardige scholing. Alle cursussen zijn gratis beschikbaar, in meerdere talen en met een praktijkgerichte aanpak. Daardoor kunnen ze zowel voor zelfstandig leren als voor bij- en nascholing in het beroepsonderwijs en hoger onderwijs worden gebruikt.

Een platform dat in drie fasen is gegroeid

Eerste fase (november 2019 - oktober 2021). De eerste versie van het e-learningplatform www.learnaddiction.eu werd ontwikkeld en er werden vier onlinecursussen gepubliceerd over niet-middelgebonden verslavingen, verslavingen onder jongeren, het genderperspectief binnen verslavingsproblematiek en Europese kwaliteitsnormen voor verslavingspreventie. Deze eerste fase was een initiatief van UNAD - La Red de Atención a las Adicciones, in samenwerking met UTRIP (Slovenië), Dianova Portugal (Portugal), SANANIM (Tsjechië), RHRN (Roemenië) en FedaBXL (België).

Tweede fase (februari 2022 - juli 2024). Het platform werd uitgebreid met een nieuwe gespecialiseerde cursus over ChemSex. Deze tweede fase was een initiatief van UNAD - La Red de Atención a las Adicciones, in samenwerking met UTRIP (Slovenië), Dianova Portugal (Portugal), SANANIM (Tsjechië), De Regenboog Groep (Nederland) en Deutsche Aidshilfe (Duitsland).

Derde fase: onlinecursus over harm reduction

De derde fase van Learn Addiction werd van 1 oktober 2023 tot en met 31 mei 2026 uitgevoerd via het Erasmus+-project e-Learning on Harm Reduction for Addiction Professionals (referentie 2023-1-ES01-KA220-VET-000151012), een samenwerkingspartnerschap op het gebied van beroepsonderwijs en -opleiding. Het doel was een Europese lacune in gespecialiseerde scholing over harm reduction aan te pakken en de eerste open, meertalige onlinecursus van dit type te ontwikkelen die specifiek is bedoeld voor professionals in de verslavingszorg.

De behoefte aan de cursus werd vastgesteld op basis van bewijs en niet uitsluitend op basis van theorie. Een eerder Europees onderzoek onder 727 professionals uit 24 landen bevestigde de grote behoefte aan scholing over harm reduction en wees op het gebrek aan toegankelijke, gestructureerde en meertalige leermiddelen die aansluiten op de beroepspraktijk. Op basis van deze behoefte bepaalde het partnerschap de leerresultaten, het curriculum en de methodologie van de nieuwe cursus, waarbij technische degelijkheid, praktische toepasbaarheid en Europese toegankelijkheid werden gecombineerd.

De derde fase werd gecoördineerd door UNAD - La Red de Atención a las Adicciones en uitgevoerd met UTRIP (Slovenië), Dianova Portugal (Portugal), SANANIM (Tsjechië), RHRN (Roemenië), FedaBXL (België) en Notdienst (Duitsland). Door gespecialiseerde organisaties uit zeven landen samen te brengen, konden aanvullende kennis en ervaring worden ingebracht op het gebied van drugsbeleid, volksgezondheid, sociale interventie, laagdrempelige dienstverlening, behandeling, preventie, scholing en harm reduction.

Een gezamenlijk proces van ontwikkeling, testen en verbetering

De cursus werd ontwikkeld via een stapsgewijs ontwikkelings- en kwaliteitsborgingsproces. Allereerst ontwikkelden de technische teams van de partnerorganisaties gezamenlijk de Engelstalige bètaversie en vertaalden zij deze in de zeven andere projecttalen. De acht taalversies werden op Learn Addiction gepubliceerd en getest door 128 professionals in de verslavingszorg in zeven landen. Dankzij hun feedback konden de helderheid en kwaliteit van de inhoud, de praktische bruikbaarheid en toegankelijkheid en de navigatie-ervaring worden beoordeeld.

De testresultaten werden gezamenlijk beoordeeld en gebruikt om concrete verbeteringen aan de inhoud, voorbeelden, structuur, interactiviteit en leermiddelen vast te stellen. Nadat deze verbeteringen waren doorgevoerd, werd de definitieve cursus opnieuw beoordeeld, vertaald en gepubliceerd in acht talen: Engels, Spaans, Tsjechisch, Sloveens, Portugees, Roemeens, Frans en Duits. Het eindresultaat was daarom geen mechanische vertaling van één enkele leerbron, maar een professioneel gevalideerde Europese leerbron die taalkundig en pedagogisch is aangepast aan verschillende nationale contexten.

Het resultaat: een uitgebreide, gratis en vrij toegankelijke cursus

Het belangrijkste resultaat van deze derde fase is een onlinecursus met tien leereenheden over harm reduction. Het curriculum behandelt onder meer de grondslagen, ethische beginselen en mensenrechten; intersectionaliteit en stigma; middelen en toedieningswijzen; interventiecontexten; de belangrijkste interventies en programma's voor harm reduction; professionele instrumenten; participatie van de gemeenschap; beleidsbeïnvloeding; en nieuwe trends en uitdagingen.

De cursus is gratis beschikbaar en kan zonder deadlines in het eigen tempo van iedere deelnemer worden afgerond. De kerninhoud is zonder registratie toegankelijk en wordt in verschillende aanvullende formats aangeboden om aan uiteenlopende leervoorkeuren tegemoet te komen: podcasts, interactieve presentaties, korte video's, downloadbare pdf-documenten, zelftoetsen en AI-ondersteunde leermiddelen. Na afronding van de tien eenheden en de eindtoets kunnen deelnemers een certificaat ontvangen dat zij aan hun Europass-documenten kunnen toevoegen.

Een flexibele en innovatieve leerervaring

Elke eenheid volgt een eenvoudige volgorde: luisteren, bestuderen, verkennen en toetsen. De podcast introduceert het onderwerp en de belangrijkste vragen; de presentaties, video's en documenten ondersteunen verdieping; met de interactieve notebooks kunnen deelnemers vragen stellen, mindmaps raadplegen, flashcards gebruiken en samenvattingen bekijken; en de toetsen helpen hen hun begrip te controleren voordat zij verdergaan. In totaal werden 80 interactieve notebooks ontwikkeld: één voor elk van de tien eenheden in elk van de acht cursustalen.

De met kunstmatige intelligentie gegenereerde leermiddelen voeren geen open internetzoekopdrachten uit: zij werken op basis van een afgebakend corpus van materialen die door de partnerorganisaties zijn geselecteerd en gevalideerd. De met AI geproduceerde inhoud en leermiddelen werden bovendien beoordeeld door deskundige professionals om de degelijkheid, consistentie en pedagogische bruikbaarheid ervan te waarborgen. Toegang tot de interactieve notebooks is optioneel en vereist aanmelding met een Google-account; de overige kernmaterialen van de cursus blijven open en zonder registratie toegankelijk.

Alle cursusinhoud wordt als Open Educational Resources gepubliceerd onder de Creative Commons-licentie Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 Internationaal (CC BY-SA 4.0). Deze licentie staat professionals, organisaties, opleidingsaanbieders en universiteiten toe de materialen te gebruiken, aan te passen en te hergebruiken, op voorwaarde dat de oorspronkelijke bron wordt vermeld en afgeleide werken onder dezelfde licentie worden gedeeld.

Continuïteit en duurzaamheid

Learn Addiction blijft ook na afloop van de Europese financiering beschikbaar. UNAD houdt het platform online en de deelnemende organisaties blijven de cursus verspreiden via hun netwerken, scholingsactiviteiten, evenementen en projecten. Het partnerschap zal de inhoud en gebruikerservaring periodiek evalueren aan de hand van feedback van gebruikers, certificaatgegevens en platformanalyses, met als doel de kwaliteit te behouden en de materialen waar nodig bij te werken.

Alle fasen van Learn Addiction zijn medegefinancierd door het Erasmus+-programma van de Europese Unie. Dankzij deze financiering blijven de cursussen en materialen gratis beschikbaar voor professionals, organisaties, opleiders, academisch personeel, beleidsmakers en anderen die geïnteresseerd zijn in het verbeteren van preventie, interventie, behandeling en harm reduction binnen de verslavingszorg.